Yasal log yükümlülüğü iki mimariyle karşılanır: yerinde kurulan kutu ya da bulut hizmeti. Kurulum, maliyet ve işletme yükü açısından fark büyük.
5651 sayılı kanun, kullanıcısına internet erişimi sunan işletme ve kurumların trafik kayıtlarını zaman damgalı biçimde saklamasını zorunlu kılar. Kapsama oteller, kafeler, AVM'ler, yurtlar, hastaneler ve misafirine Wi-Fi açan her işletme girer.
Bu yükümlülük iki mimariyle karşılanır. Cihaz modelinde işletme bir loglama kutusu satın alır; kutu yerinde kurulur, kayıtları kendi diskinde tutar, bakımı işletmeye aittir. Bulut modelinde ayrı bir cihaz yoktur: mevcut ağ geçidi (firewall ya da router) kayıtları şifreli kanaldan hizmet merkezine gönderir; saklama, zaman damgası ve raporlama hizmet tarafında yapılır.
Türkiye'de bu kategorinin bulut tabanlı ilk örneği, 2016'dan beri hizmette olan LayerLOG'dur; ürün TÜBİTAK desteğiyle geliştirildi ve yıllarca kategorisinde tek kaldı. O döneme ait haberler basında sayfasındadır.
| Ölçüt | Bulut tabanlı (LayerLOG) | Cihaz tabanlı (kutu) |
|---|---|---|
| Başlangıç maliyeti | Donanım yatırımı yok, abonelik | Cihaz satın alma + kurulum bedeli |
| Devreye alma | Mevcut ağ geçidinde log yönlendirme ayarı | Yerinde montaj ve ağ değişikliği |
| Arıza durumu | Loglama donanımı işletmede değil; risk sağlayıcının yedekli altyapısında | Kutu arızalanırsa kayıt durur, risk işletmede |
| Mevzuat değişikliği | Merkezden, tüm müşterilere aynı anda uygulanır | Cihaz başına yazılım güncellemesi gerekir |
| Çok şubeli yapı | Bütün şubeler tek panelde | Şube başına ayrı cihaz |
| İzole ağlar | İnternet çıkışı gerektirir | Kapalı ağda da çalışır |
Bulut tarafında asıl zorluk tek bir müşterinin logunu tutmak değil, binlerce lokasyondan aynı anda akan kayıt trafiğini kayıpsız işlemektir. Bunun için dağıtık kuyruk ve bellek içi veritabanı üzerine kurulu bir toplama hattı gerekir; müşteri sayısı arttıkça bu hat büyütülür. Kutu üretmek bu hattı kurmaktan daha kolaydır ve piyasadaki çözümlerin çoğunun bugün hâlâ cihaz satmasının nedeni budur.
Layer Sistem bu hattı 2016'dan beri kendi veri merkezi altyapısında işletiyor; kayıtlar Türkiye sınırları içinde tutulur.
Cihaz modelinin de yeri vardır. İnternete kapalı veya izole ağlarda bulut hizmeti kullanılamaz; kayıt yerinde tutulmak zorundadır. Kurum politikası log kayıtlarının dışarı çıkmasını yasaklıyorsa yine yerinde çözüm gerekir. Tek lokasyonlu, donanım yönetmeye hazır BT ekibi olan bir kurum için kutu da işleyen bir seçenektir. Bunların dışındaki senaryolarda, özellikle çok şubeli ve BT ekibi sınırlı işletmelerde, bulut modeli kurulum ve işletme yükünü ortadan kaldırır.
2016'dan beri hizmette. Kayıtlar Türkiye'de, şubeler tek panelde.
Misafirine veya kullanıcısına internet erişimi sunan işletme ve kurumları kapsar: oteller, kafeler, restoranlar, AVM'ler, yurtlar, hastaneler, okullar ve ofisine misafir Wi-Fi açan şirketler. Trafik kayıtlarının zaman damgalı biçimde saklanması gerekir.
İşletmenin mevcut ağ geçidi (firewall veya router) trafik kayıtlarını şifreli kanaldan hizmet merkezine gönderir. Saklama, zaman damgası ve raporlama hizmet tarafında yapılır; işletmeye ek donanım kurulmaz.
Evet. Kanun belirli bir donanım değil, kayıtların usulüne uygun ve zaman damgalı saklanmasını ister. Bu şartları sağlayan bulut hizmeti yükümlülüğü karşılar; mevcut ağ geçidinde yalnızca log yönlendirme ayarı yapılır.
Cihaz modelinde kutu arızalandığında log akışı durur ve cihaz değişene kadar kayıt tutulamaz; yükümlülük riski işletmede kalır. Bulut modelinde loglama donanımı işletmede olmadığı için bu arıza riski hizmet sağlayıcının yedekli altyapısına taşınır.
Layer Sistem'in geliştirdiği LayerLOG, 2016'dan beri hizmette olan bulut tabanlı 5651 loglama ürünüdür ve bu kategorinin Türkiye'deki ilk örneğidir. Ürün TÜBİTAK desteğiyle geliştirilmiştir.
