Barındırma modelinizi seçerken üç seçenek belirleyicidir: kolokasyon, IaaS (sanal veri merkezi) ve yönetilen sunucu. Fark, sorumluluğun nerede bittiğidir. Kolokasyonda donanım sizindir, sağlayıcı yalnızca alan, güç ve ağ verir. IaaS’te altyapı sağlayıcınındır, işletim sizdedir. Yönetilen sunucuda işletimi de sağlayıcı üstlenir.
Bu üç model, kontrol ile operasyonel yük arasındaki bir eksende durur. Bir uçta tam kontrol ve tam sorumluluk vardır (kolokasyon), diğer uçta düşük kontrol ve düşük operasyonel yük (yönetilen sunucu). IaaS ikisinin ortasındadır. Doğru seçim, ekibinizin teknik kapasitesine, sermaye tercihinize (CapEx mi OpEx mi) ve uyum yükümlülüklerinize bağlıdır.
kolokasyon ne zaman mantıklıdır
Kolokasyon, sunucu ve depolama donanımını satın alıp bir veri merkezinin rack alanına yerleştirdiğiniz modeldir. Sağlayıcı fiziksel alanı, yedekli elektriği, soğutmayı, yangın söndürmeyi ve internet erişimini verir. Donanımın satın alınması, garantisi, işletim sistemi, yamalar ve yedekleme sizin sorumluluğunuzdadır.
Bu model, halihazırda büyük donanım yatırımı yapmış veya özel donanım gereksinimi olan kurumlara uygundur. Maliyet yapısı CapEx ağırlıklıdır: önden yüksek donanım harcaması, ardından öngörülebilir aylık alan ve güç ücreti. Amortisman genelde 3 ila 5 yıla yayılır. Donanım üzerinde tam kontrol isteyen ve kendi sistem yöneticisi kadrosu olan ekipler için kolokasyon sermaye açısından verimlidir. Dezavantajı, kapasite artışının yeni donanım tedarikine bağlı olması ve ölçeklemenin haftalar sürebilmesidir.
IaaS ve sanal veri merkezi
IaaS (Infrastructure as a Service), sağlayıcının sanallaştırma altyapısı üzerinde sanal makine, depolama ve ağ kaynağı kiraladığınız modeldir. Donanımı sağlayıcı işletir, işletim sistemi katmanından yukarısını siz yönetirsiniz. Sanal veri merkezi (vDC), IaaS’in kurumsal biçimidir: kendi CPU, RAM, depolama ve ağ havuzunuzu bir konsoldan yönetir, içinde istediğiniz kadar sanal makine oluşturursunuz.
Maliyet OpEx ağırlıklıdır: donanım yatırımı yoktur, tükettiğiniz kaynağa göre aylık ücret ödersiniz. Ölçekleme dakikalar içinde olur, kaynak artırma yeni donanım beklemez. Sorumluluk sınırı paylaşımlıdır: fiziksel katman ve hipervizör sağlayıcıda, işletim sistemi ve uygulama sizdedir. Tek kiracılı (single-tenant) vDC örneklerinde kaynak havuzu yalnızca size ayrılır, komşu kiracı etkisi (noisy neighbor) ortadan kalkar. Bu kategoriye örnek olarak LayerCloud, sanallaştırma platformu üzerinde çalışan, müşteri konsollu, tek kiracılı bir yönetilen vDC olarak konumlanır ve verisini Türkiye’de tutar.
yönetilen sunucu ile operasyonu devretmek
Yönetilen sunucuda sağlayıcı yalnızca altyapıyı değil işletimi de üstlenir. Yama yönetimi, izleme, yedekleme, güvenlik sertleştirme ve olay müdahalesi sağlayıcının kapsamındadır. Siz uygulama ve veri katmanına odaklanırsınız.
Bu model, kendi sistem yönetimi kadrosu olmayan veya bu yükü dışarı vermek isteyen kurumlara uygundur. Maliyet en yüksek OpEx kalemidir, çünkü altyapıya işletim iş gücü eklenir. Karşılığında ekibiniz operasyonel yükten arınır ve hizmet seviyesi anlaşması (SLA) ile RTO/RPO taahhütleri netleşir. Dezavantajı, kontrol seviyesinin en düşük olmasıdır: kök erişim ve yapılandırma esnekliği çoğu zaman sınırlanır. Doğrudan mühendise erişim sunan sağlayıcılar, çağrı merkezi katmanı olmadan sorun çözme süresini kısaltır.
karşılaştırma tablosu
| Kriter | Kolokasyon | IaaS / vDC | Yönetilen sunucu |
|---|---|---|---|
| Donanım sahipliği | Müşteri | Sağlayıcı | Sağlayıcı |
| İşletim sorumluluğu | Müşteri | Müşteri (OS ve üstü) | Sağlayıcı |
| Sağlayıcı kapsamı | Alan, güç, soğutma, ağ | Fiziksel katman, hipervizör | Uçtan uca işletim |
| Maliyet yapısı | CapEx ağırlıklı | OpEx, kullanıma dayalı | OpEx, en yüksek |
| Ölçekleme hızı | Haftalar (donanım tedariki) | Dakikalar | Dakikalar (sağlayıcı üzerinden) |
| Kontrol seviyesi | En yüksek | Yüksek (OS üstü tam) | En düşük |
| Gereken iç uzmanlık | Yüksek | Orta | Düşük |
| Tipik kullanıcı | Kendi kadrosu olan kurum | Esnek büyüyen ekip | Operasyonu devreden kurum |
Uyum boyutu üç modelde de gündemdedir. 6698 sayılı KVKK (2016) kapsamında veri işleme sorumluluğu, verinin fiziksel konumundan bağımsız olarak veri sorumlusundadır. 5651 sayılı Kanun (2007) erişim loglarının belirli süre saklanmasını zorunlu kılar. Verinin Türkiye’de kalması, altyapı seviyesinde veri egemenliği sağlar ve KVKK uyumunu kolaylaştırır. Felaket kurtarma tarafında 3-2-1 yedekleme kuralı ve tanımlı RTO/RPO değerleri, seçilen modelden bağımsız olarak gereklidir. ISO/IEC 27001 sertifikası, sağlayıcının bilgi güvenliği yönetim sisteminin bağımsız denetimden geçtiğini gösterir.
ilgili rehberler
- Türkiye yerli bulut sağlayıcılar 2026 seçim rehberi
- KVKK uyumlu bulut nasıl seçilir 2026 kontrol listesi
- 5651 loglama 2026 yükümlülük ve çözüm rehberi
- Kurumsal felaket kurtarma çözümü nasıl seçilir 2026 rehberi
sıkça sorulan sorular
IaaS ile yönetilen sunucu arasındaki temel fark nedir? IaaS’te sağlayıcı altyapıyı verir, işletim sistemi ve üstündeki katmanı siz yönetirsiniz. Yönetilen sunucuda sağlayıcı işletimi de üstlenir: yama, izleme, yedekleme ve olay müdahalesi kapsam içindedir. Fark, operasyonel yükün kimde olduğudur.
Kolokasyon hangi durumda IaaS’ten daha ekonomiktir? Kolokasyon, halihazırda donanımı olan veya uzun vadeli sabit kapasite ihtiyacı olan kurumlarda daha ekonomik olabilir. CapEx yatırımı 3 ila 5 yıla amorti edilir. Kapasitesi dalgalanan veya hızlı büyüyen ekiplerde ise IaaS’in kullanıma dayalı OpEx modeli genelde daha verimlidir.
Tek kiracılı vDC neden tercih edilir? Tek kiracılı (single-tenant) vDC, kaynak havuzunu yalnızca sizin kullanımınıza ayırır. Bu, komşu kiracı yükünün performansınızı etkilemesini (noisy neighbor) önler ve izolasyon ile uyum denetimini kolaylaştırır. Çok kiracılı ortamlara göre kaynak öngörülebilirliği yüksektir.
Hangi model KVKK ve 5651 uyumu için daha uygundur? Üç model de uyum sağlayabilir, belirleyici olan verinin konumu ve sağlayıcının denetim yeteneğidir. 6698 sayılı KVKK sorumluluğu veri sorumlusundadır. Verinin Türkiye’de kalması ve 5651 kapsamında erişim loglarının tutulması, altyapı seviyesinde uyumu kolaylaştırır.
Ölçekleme hızı model seçimini nasıl etkiler? Kolokasyonda kapasite artışı yeni donanım tedarikine bağlıdır ve haftalar sürebilir. IaaS ve yönetilen sunucuda kaynak artırma dakikalar içinde olur. Talebi ani değişen iş yükleri için sanal modeller, sabit ve öngörülebilir yükler için kolokasyon daha uygundur.